De vereniging Hoger Onderwijs Voor Ouderen (HOVO) is op zoek naar de eeuwige student. Nadere inspectie vaneeuwigestudent.nl leert dat de organisatie het gemunt heeft op leergierige ouderen en niet op de dertiger die nog op kamers woont. Toch de vraag: leeft die op kamers wonende levensgenieter nog? En hoe staat met zijn geestesgesteldheid?

Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek blijkt dat de eeuwige student vooral goed kon gedijen in de jaren tachtig van de vorige eeuw. Slechts zeven procent van de eerstejaars uit 1988 behaalde in vier jaar tijd zijn doctoraaldiploma. Vanaf 1993 kwam er meer schot in de zaak: 14 procent studeerde in vier jaar tijd af. Andere statistieken van het CBS laten zien dat de gemiddelde studieduur redelijk constant blijft. Rond de 6 jaar en drie maanden voor een studie van vier jaar. Die cijfers zijn bijgewerkt tot en met 2008.

De politiek vormt een bedreiging voor het eeuwige studentenbestaan. Denk maar aan de verhoging van het collegegeld, bindende studieadviezen en de invoering van de prestatiebeurs. Desondanks zijn studenten die er twee keer zolang over doen geen uitzondering. Bert van Loon, studentenpsycholoog aan de Leidse universiteit,gaf jaren geleden in de Volkskrant een interessante definitie van de eeuwige student.

“Hij houdt zich bij voorkeur bezig met activiteiten die niet op werk lijken. Het ontbreekt hem niet aan intelligentie, maar aan organisatietalent. Met de middelbare school had hij in de regel geen moeite, maar op de universiteit glipt het doel van de studie hem door de vingers. Het ontbreken van deadlines kan leiden tot stuurloosheid en tot ernstige depressiviteit. Ga maar na: elke dag om twee uur je nest uitkomen, SBS6 aanzetten, en daarmee doorstomen tot de volgende ochtend - wie daardoor níet in een staat van ontreddering komt te verkeren, is van ijzer.”

Het boek Leren leven en studeren van Louis Sommeling gaat hier nog wat dieper op in.

“Uitstelgedrag neemt soms ernstige en wanhopige vormen aan. In mijn ervaring is het vaak gebaseerd op een zwaar negatief zelfbeeld. Doordat men al vroeg aan allerlei verwachtingen heeft moeten voldoen, is er niet alleen een allergie voor ‘moeten’ opgetreden, maar tegelijkertijd een dieper zelfverachting omdat men niet aan de discipline kan voldoen. Drukkende, wrede, bezorgde en angstige of domme ouderlijke normen zijn zo diep doorgedrongen in het zelfbeeld, dat dit bijna volledig bepaald wordt door schuldgevoelens.”

Onder de noemer ‘faalangst en uitstelgedrag’ organiseren universiteiten cursussen om eeuwige studenten tot afstuderen aan te sporen. De Erasmus Universiteit Rotterdam confronteert de student met zijn innerlijke conflict: “Waarom stel ik uit terwijl ik weet dat ik me er ellendig door ga voelen?”

De Rijksuniversiteit Groningen legt de nadruk op faalangst en geeft een concrete tip:

“Het 5 minutenplan kan misschien helpen om uit de vicieuze cirkel te komen: je plant in een week een aantal keren 5 min in, waarop je met jezelf afspreekt dat je aan het werk gaat. Na die 5 minuten mag je er weer mee op houden, maar je kunt ook besluiten dat het je mee gevallen is en dat je het best nog 5 minuten vol kunt houden.”

Maar het eeuwige studentenleven heeft toch ook mooie kanten? Zuipen totdat de vogeltjes beginnen te fluiten, persoonlijke ontwikkeling, altijd open huis houden in je studentenwoning en dat alles jarenlang financieren met een studentenlening waarvoor je niets hoeft te doen. Kortom, het romantische bestaan van het Jiskefet-trio in de serie ‘De Lullo’s’. Maar wie goed naar de achtergrondmuziek van de aflevering Verveling luistert, weet wel beter: hoe langer je zogenaamd studeert, hoe uitzichtlozer het leven wordt.

bron: nrcnext.nl